Κόσοβο: ένα «όμορφο» πάρε-δώσε μεταξύ Αλβανίας και Σερβίας

Scroll down to content

Τις τελευταίες εβδομάδες οι βόρειοι γείτονες μας βρίσκονται σε ένταση. Η τοπική αστυνομία συλλαμβάνει τον Μάρκο Τζούριτς γιατί, παρά την απαγόρευση, μπήκε χωρίς άδεια των τοπικών αρχών στην πρώην σερβική επαρχία και συναντήθηκε με τους Σέρβους συμπατριώτες του στο Κόσοβο. Πολλές εντάσεις και επεισόδια διαδραματίστηκαν με τους Σέρβους να αποχωρούν εν τέλη από την κυβέρνηση Χαραντινάι και να μην δίνουν πια την ψήφο εμπιστοσύνη τους στη κυβέρνηση. Σέρβοι και Αλβανοί διεκδικούν σθεναρά το Κόσοβο.

Δεν είναι όμως η πρώτη φορά.
Για να κάνουμε λοιπόν την μακριά ιστορία μικρή θα ξεκινήσουμε από το 1925-29 όταν ο Ζωγος διαλύει το κομιτάτο του Κόσσοβου και στη συνέχεια παρέχει βεβαιώσεις στο Βελιγράδι πως δεν σκοπεύει να «ξυπνήσει» το ζήτημα του Κόσσοβου.
Το Κόσσοβο μένει στη Σερβία.

Έτος 1941, οι ιταλικές ζώνες κατοχής, που οι Ιταλοί είχαν διεκδικήσει από την Γιουγκοσλαβία, όπως το Κόσοβο, εντάσσονται στη μεγάλη Αλβανία ως το 1944. Το διάστημα εκείνο οι Αλβανοί προσπαθούν την αλβανοποίηση των Σλάβων στα νέα εδάφη.
Το Κόσσοβο είναι στην Αλβανία.

Από το 1946 εως το 1954 οι Γιουγκοσλάβοι στην προσπάθεια τους να πείσουν τους Αλβανούς του Κοσσόβου να προσχωρήσουν στο γιουγκοσλαβικό αντιστασιακό κίνημα υπόσχονται ως αντάλλαγμα της συμμετοχης τους να αναγνωρίσουν το δικαίωμα αυτοδιαθεσης τους. Τελικά οι Αλβανοί προσχωρούν και βοηθούν σημαντικά το κίνημα.
Το Κόσσοβο ξανά με την Σερβία.

Αυτά είναι μόνο μερικά από τα πολλά γεγονότα. Αυτό το όμορφο πάρε-δώσε συνεχίζεται για πολλά χρόνια και φέρνει σε συνεννόηση ή και σε διαμάχη κάποιους από τους μεγαλύτερους ηγέτες των δύο χωρών. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι ο Χότζα και ο Τίτο.
Οι δυο αρχηγοί ήρθαν σε συνεννόηση για το ζήτημα του Κόσσοβου. Σήμερα είναι πλέον τεκμηριωμένο πως αν ο Χότζα δεχόταν να προσχωρήσει στη νότιο σλαβική ομοσπονδία με τους γιουγκοσλαβικούς όρους ο Τίτο σχεδίαζε να του παραχωρήσει το Κόσοβο. Ο Χότζα αρνήθηκε. Ίσως δεν ήταν προτεραιότητα για καμία από τις δυο χωρες η διεκδίκηση του.

Αυτό όμως που πραγματικά εξόργισε τους Αλβανούς είναι η προσπάθεια του Μιλόσεβιτς να αποδείξει την υπέροχη των Σέρβων στην περιοχή καταργώντας την αυτονομία τους. Το γεγονός αυτό είναι που οδήγησε στον πόλεμο του 1999 και την κήρυξη της ανεξαρτησίας.

Ουσιαστικά, στους Σέρβους ανήκει η ιστορική ιδιοκτησία ενώ στους Αλβανούς η πληθυσμιακή ιδιοκτησία.

Εξίσου σημαντικά είναι όμως και τα συμφέροντα τους στην περιοχή.
Η Σερβία μετά την εμπλοκή του ΝΑΤΟ και την «επίλυση» του θέματος φανερά υπέρ της Αλβανίας δεν μπορεί να δεχτεί πως έχασε ένα μεγάλο μέρος από τα εδάφη της ειδικά στο σημείο εκείνο που υπάρχει μειονότητα σερβικού πληθυσμού που θέλει να ενωθεί με την Σερβία. Οι Σέρβοι σκέφτονται ιστορικά και με βάση την Μνήμη. Έχει για αυτούς η περιοχή την ίδια αξία τώρα και το 1389 που την διεκδίκησαν από τους Οθωμανούς. Για τους Σέρβους είναι η γη των προγόνων τους και θέλουν να την διεκδικήσουν. Αντίθετα, η Αλβανία με το βαθύ αίσθημα εθνικισμού και την ανεκπλήρωτη ιδέα της Μεγάλης Αλβανίας βλέπει το Κόσσοβο σαν ένα πάτημα για την υλοποίηση των συμφερόντων της καλυμμένη πίσω από τον αλυτρωτισμό και την πληθυσμιακή υπέροχη των Αλβανών στην περιοχή.

Φυσικά, για να προστατευτεί αυτή η περιοχή από τον κίνδυνο που ελλοχεύει η σύγκρουση των δύο χωρών είναι ανάγκη να ενταχθεί σε μια υπερεθνική σφαίρα προστασίας και επιρροής. Είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση διατεθειμένη να αναλάβει ένα τέτοιο ρόλο;
Κανείς δεν μπορεί να απαντήσει. Ένα ανεξάρτητο Κόσσοβο ακόμα και κάτω από Ευρωπαϊκή επιτήρηση σίγουρα εγκυμονεί κινδύνους. Όμως, ένα μη ανεξάρτητο Κόσοβο είναι σίγουρα προφανές πως θα έφερνε νέες συγκρούσεις στα Βαλκάνια.

Παρόλα αυτά, το ζήτημα του Κόσσοβου παραμένει στη «φωτιά» με τις δυο χωρες να εμπλέκονται φανερά στα Πράγματα του Κόσσοβου.
Σε ποιόν ανήκει άραγε το Κόσοβο, στους Σέρβους, τους Αλβανούς ή στον εαυτό του;

Η ιστορία θα δείξει..

Της Θεοδώρας Βουνίδη

Advertisements
Αρέσει σε %d bloggers: