Η Ρωσική δαμόκλειος σπάθη της Πολωνίας

Scroll down to content

Η Πολωνία υπέγραψε την ισχυρότερη συμφωνία στην ιστορία της για την προμήθεια όπλων από τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Η συμφωνία αυτή αναφέρει την εξαγορά αντιαεροπορικού συστήματος πυραύλων Patriot της εταιρίας Raytheon το οποίο σημαίνει πως πλέον η Πολωνία μπορεί και επισήμως να συμμετέχει μαζί με την Ελλάδα, την Ολλανδία, την Γερμανία, την Ισπανία, που ήδη το διαθέτουν, σε στρατιωτικές αμυντικές επιχειρήσεις. Το σύστημα αυτό επιτρέπει λειτουργία εκτόξευσης και αντιβαλλιστικών πυραύλων μέσω ενός προηγμένου μηχανισμού εναέριων πυραύλων αναχαίτισης και ραντάρ υψηλής απόδοσης. Το ποσό που η πολωνική κυβέρνηση καλείται να καταβάλει ως αντίτιμο στην Αμερική υπολογίζεται στα 4,75 δισεκατομμύρια δολάρια – το οποίο μεταφράζεται σε 3,8 δισεκατομμύρια ευρώ.

Επιβιώνοντας μέσα από αιώνες συγκρούσεων και προβλημάτων – πολιτικών και οικονομικών – η Πολωνία έχει πλέον αναδυθεί ισχυρή και έτοιμη για καινοτομίες και εκσυγχρονισμό. Με καλό οικονομικό σύστημα και ιδιαίτερα καλή επιχειρηματική δραστηριότητα, η κεντροευρωπαϊκή χώρα είναι σε θέση να εισέλθει « σε μια ολόκληρη νέα εποχή τελευταίας τεχνολογίας, σύγχρονου εξοπλισμού και αμυντικών μέσων » σύμφωνα με τις τελευταίες δηλώσεις του προέδρου Αντρέι Ντούντα.


Ας πάρουμε, όμως, τα πράγματα από την αρχή. Το 1989, στην εξουσία ανέρχεται ο πρώτος μη κομμουνιστής ηγέτης στην Ανατολική Ευρώπη και πρώτος για την ίδια τη χώρα μετά το 1950, o Ταντέους Μαζοβιέτσκι. Η ανάδειξή του γίνεται η αφετηρία για την εφαρμογή ενός νέου συστήματος εκσυγχρονισμού και ταυτοχρόνως εκδημοκρατισμού και εξευρωπαϊσμού της χώρας. Σήμερα η Πολωνία είναι μέλος των ΠΟΕ, ΟΗΕ, ΟΟΣΑ, ΝΑΤΟ και ΕΕ, ενώ είναι μια από τις πλέον καινοτόμες χώρες στην Ανατολική Ευρώπη, κυρίως στον τομέα των start-up επιχειρήσεων, καθώς επίσης και στον τομέα των τεχνολογιών.Η οικονομία της βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά πλέον στην βιομηχανία- εμπόριο και την πρωτογενή παραγωγή, δηλαδή την Γεωργία και την κτηνοτροφία. Και μάλιστα τα τελευταία χρόνια έχει ανέλθει σημαντικά με την βιομηχανία να διεκδικεί το 26,3% του συνολικού ΑΕΠ και το εμπόριο το 25,0%. Ταυτόχρονα η ανεργία στην Πολωνία σημειώνει ποσοστά- ρεκόρ της τάξης του 5,3% και αυτό την κατατάσσει στις χωρες με τα μικρότερα ποσοστά ανεργίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση ενώ έχει αναγνωριστεί σύμφωνα με την UNCTAD με την έκθεση της «World Investment Prospects Survey 2009-2011» ως μια από τις 15 πιο ελκυστικές χωρες για νέες αλλοδαπές επενδύσεις.

Πέρα, όμως, από την τάση τεχνολογικού εκσυγχρονισμού, που επισήμως σύμφωνα με τον Πρόεδρο έδωσε έναυσμα στους Πολωνούς να εξοπλισθούν με πυραυλικό αμυντικό σύστημα, σίγουρα στο εγχείρημα αυτό υποβόσκουν και άλλα αίτια. Αίτια, τα οποία αντικατοπτρίζονται στην Ρωσοφοβία που ιστορικά διακατέχει τους Πολωνούς.



Συνεχίζοντας, λοιπόν, με μια μικρή ιστορική αναδρομή, θα εντοπίσουμε τις ρίζες της ρωσικής επιρροής περί τον 17ο αιώνα, καθώς και το τέλος της κάπου στη τελευταία δεκαετία του 20ου.

Μετά τον θάνατο του βασιλιά Λαδίσλαου το 1444, οι Πολωνοί για περίπου δύο αιώνες αντιμετώπιζαν σημαντικές πιέσεις από τους Ρώσους και το κράτος τους συρρικνωνόταν διαρκώς. Ο πρώτος που προσπάθησε να « σώσει » το κράτος ήταν ο Σομπιέσκι. Φυσικά, αυτό ήταν σχεδόν ακατόρθωτο, ειδικά από τη στιγμή που η Πολωνία διατηρούσε μεσαιωνικό σύστημα διακυβέρνησης, το οποίο λειτουργούσε μέσα από την φεουδαρχική δομή. Την ίδια περίοδο, τα υπόλοιπα Ευρωπαϊκά κράτη είχαν αλλάξει τον τρόπο μεσαιωνικής διακυβέρνησης και είχαν αναπτύξει ισχυρή κεντρική εξουσία. Μη κατορθώνοντας να συμβαδίσει, το Πολωνικό κράτος μετά το 1696 γνώρισε μια περίοδο αναρχίας και χάους, που σε συνδυασμό με την συνεχή επέμβαση των μεγάλων δυνάμεων, οδήγησε σε διαμελισμό και στη προσχώρησή του στις Ρωσία, Πρωσία και Αυστρία.

Η εθνική αφύπνιση των Πολωνών άργησε να πραγματοποιηθεί. Θα έλεγε κανείς πως έπρεπε να έρθει η συνθήκη της Πετρούπολης και να σταθούν μπροστά στον κίνδυνο ενός ακόμα διαμελισμού του κράτους τους για να κατανοήσουν την αξία της εθνικής αυτοδιάθεσης. Το 1793-1795, γίνονται εξεγέρσεις, οι οποίες αμέσως καταπνίγονται από τους Ρώσους. Αυτοί, άλλωστε, πολεμούν με όπλα… Το κράτος εκ νέου διαμελίζεται και υποτάσσεται, ενώ ταυτόχρονα παύει να υφίσταται ως κράτος ολοκληρωτικά.

Η Ρωσία, μετά από χρόνια, αποφασίζει να δώσει κάποια μικρή αυτονομία στο « Βασίλειο της Πολωνίας », όπως το ονόμασε στο Συνέδριο της Βιέννης το 1815. Αυτό που δεν συνυπολόγισαν οι Ρώσοι ήταν πως η εθνική συνείδηση των Πολωνών ήταν αρκετά καλλιεργημένη, ώστε να φτάσουν σε σημείο να εξεγερθούν εναντίον του Ρώσου βασιλιά της Πολωνίας, πρόσωπο το οποίο οι Ρώσοι εγκαθίδρυσαν ώστε να διοικούν οι ίδιοι το βασίλειο. Ως αποτέλεσμα, χάνουν την μικρή αυτονομία που είχαν και γίνονται συνολικά υπόδουλοι του τσάρου.

Για κάποια χρόνια ακόμα, το κράτος παραμένει υπό την εξουσία του τσάρου. Αυτό μέχρι το 1919, όταν και με την Συνθήκη των Βερσαλιών γίνεται ανεξάρτητο, ενώ με την Συνθήκη της Ρίγας παίρνει πίσω τα εδάφη του από την Σοβιετική Ένωση.

Μετά από πολλά χρόνια δυσκολιών με τους κομμουνιστές στην εξουσία, το ταχέως αυξανόμενο χρέος και τον αποκλεισμό από την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες ( οι οποίες μάλιστα επέβαλαν και οικονομικές κυρώσεις, εξαιτίας της κήρυξης στρατιωτικού νόμου το 1989 ), ανήλθε, όπως προαναφέρθηκε, ο δεξιός ηγέτης Ταντέους Μαζοβιέτσκι.

Η χώρα αυτή, που προσπάθησε επί τρεις αιώνες να απαγκιστρωθεί από τη Ρωσική κυριαρχία, είναι τουλάχιστον φυσικό να έχει εσωτερικεύσει αισθήματα ρωσοφοβίας. Εκτός αυτού, η ίδια η Ρωσία τα τελευταία χρόνια έχει προχωρήσει σε εκσυγχρονισμό των οπλικών – πολεμικών της συστημάτων, παρά την οικονομική στενότητα, και έχει επιδείξει μεγάλες ικανότητες στον τομέα του υβριδικού πολέμου. Στην ουσία έχει ξεκινήσει την διαδικασία εκσυγχρονισμού των πυρηνικών της οπλοστασίων και, αμφισβητώντας την παγκόσμια κυριαρχία της Αμερικής, ετοιμάζεται συστηματικά για πόλεμο, σύμφωνα με την έκθεση « Στρατιωτική Ισορροπία 2018 » του International Institute of Strategic Studies.


Είναι, λοιπόν, φυσικό οι Πολωνοί να εξοπλίζονται ώστε να είναι έτοιμοι να αντιμετωπίσουν την περίπτωση επίθεσης της γειτονικής Ρωσίας. Και ο καλύτερος σύμμαχος σε αυτό δεν θα είναι άλλος από την υπερδύναμη Αμερική.

Άραγε, η σκιά της Ρωσίας έχει πάψει πια να πλανάται πάνω από την ανεξαρτησία του πολωνικού λαού; Και αν όχι, τα αμερικάνικα όπλα είναι ο ιδανικός τρόπος για να αισθάνεται ασφάλεια η Πολωνία στο σύγχρονο ευρωπαϊκό στερέωμα; Οι Λατίνοι τόνιζαν ότι αν θες ειρήνη, πρέπει να προετοιμάζεις τον πόλεμο. Μένει, λοιπόν να δούμε, αν αυτό το ρητό έχει εφαρμογή στις μέρες μας…

 

Της Θεοδώρας Βουνίδη


Βιβλιογραφία:

iiss.org

gr.euronews.com

historical-quest.com

unctad.org/en/docs/diaeia20098_en.pdf

www.greekpolish.org/οικονομία-Πολωνία

Πολωνία: στην σκιά της Σοβιετικής Ένωσης, Ανταμ Ζαγκαγιεβσκι, Αθήνα: Ευρωεκδοτικη

Μια άλλη Ευρώπη. Τέτα Παπαδόπουλου, Αθήνα: Ύψιλον

www.raytheon.com/capabilities/products/patriot/

Advertisements
Αρέσει σε %d bloggers: