Τώρα που χαθήκαμε στο δρόμο για Ιθάκη

Scroll down to content

Τι πραγματικά σημαίνει η έξοδος της Ελλάδας στις αγορές;

Για να «βγει στις αγορές» μια χώρα χρειάζεται να προχωρήσει στην έκδοση ομολόγου. Η Ελλάδα λοιπόν θα ζητήσει ένα δάνειο, από ιδιώτες, οι οποίοι θα πάρουν τόκο για να δανείσουν τα χρήματα στη χώρα. Το επιτόκιο που θα πετύχει μια χώρα σχετίζεται άμεσα με την φερεγγυότητα που κατέχει. Με απλά λόγια αν η οικονομία πηγαίνει καλά, η χώρα παίρνει καλή βαθμολογία από τους οίκους αξιολόγησης. Οι τρεις μεγάλοι οίκοι αξιολόγησης είναι η Moody’s, η Standard & Poors και η Fitch, αν και είναι οι ίδιοι οίκοι που έβλεπαν το 2008 στην υψηλότερη βαθμολογία την Ελλάδα και τη Lehman Brothers. Οι ιδιώτες αγοράζουν το ομόλογο με χαμηλό επιτόκιο πιστεύοντας ότι δεν υπάρχει περίπτωση να χάσουν τα χρήματά τους. Ο κάτοχος του ομολόγου μπορεί να το πουλήσει ή να το κρατήσει μέχρι και την λήξη του ή να το βάλει εγγύηση για να πάρει ο ίδιος ένα δάνειο.

Η Ελλάδα από το 2010 έχει τεθεί εκτός αγορών και για να μην ακολουθήσει απείθαρχη στάση πληρωμών το χρέος της σταδιακά πέρασε στα χέρια των «θεσμών» όπως ο ESM (Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας), η ΕΚΤ (Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα) κ.α.

Στις 20 Αυγούστου λήγει το πρόγραμμα στηρίξεις της Ελληνικής οικονομίας, που αποφασίστηκε κάτω από τις επώδυνες συνθήκες του καλοκαιριού του 2015. Ήταν το τρίτο πρόγραμμα βοήθειας, έπειτα από εκείνα του 2010 και του 2011.

Οι προσπάθειες της Ελλάδας να βγει στις αγορές πριν τον Αύγουστο του 2018

Τον Απρίλιο του 2014, ενόψει της πρωθυπουργικής θητείας του Αντώνη Σαμαρά, η Ελλάδα έκανε την πρώτη της προσπάθεια μετά από τέσσερα περίπου χρόνια να βγει στις αγορές. Η Ελλάδα τότε προέβη στην πώληση 5ετους ομολόγου, το επιτόκιο του οποίου υπολογίστηκε στο 4,95% και η ονομαστική αξία του έφτασε τα 3 δις ευρώ. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο στόχος του Υπουργείου Οικονομικών ήταν τα 2,5 δις ευρώ. Κυβερνητικοί κύκλοι τότε ανέφεραν σχετικά με την έξοδο της χώρας στις αγορές ότι «στέφθηκε από απόλυτη επιτυχία και επιβεβαιώνει τη θετική πορεία της ελληνικής οικονομίας, η οποία βαδίζει με σταθερά βήματα προς την οριστική έξοδο από την κρίση και τα μνημόνια». Παράλληλα οι αντιδράσεις της Ευρώπης ήταν πολύ θετικές καθώς η πρώτη προσπάθεια της χώρας στέφθηκε αν μη τι άλλο με επιτυχία αλλά και η πρόεδρος του ΔΝΤ Κριστίν Λανγκάρντ δήλωσε ότι «Πρόκειται για σαφή ένδειξη ότι η επιστροφή της Ελλάδας στις αγορές είναι στον ορίζοντα, ωστόσο το πρόγραμμα δεν έχει τελειώσει υπάρχουν πολλά που πρέπει να γίνουν ακόμη».

Τον Ιούλιο του 2014 έπειτα από την επιτυχημένη πορεία του 5ετους ομολόγου τον Απρίλιο, η ελληνική κυβέρνηση προέβη στην έκδοση 3ετες ομολόγου. Ο στόχος του Υπουργείου Οικονομικών ήταν 3 δις ευρώ, ωστόσο η αγορά έδωσε μόνο 1,5 δις με 3,5% επιτόκιο. Ανάδοχοι της έκδοσης ήταν η Bank of America Merrill Lynch, η Deutsche Bank , η Goldman Sachs, η Citi, η JP Morgan, η Morgan Stanley, η Nomura, η HSBS Η UBS και η BNP Paribas. Η κρίση της πορτογαλικής τράπεζας Espirito Santo δημιούργησε αρνητικό κλίμα για τα ομόλογα της περιφέρειας της Ευρωζώνης με αποτέλεσμα να πλήξει τη δεύτερη έξοδο της Ελλάδας στις αγορές. Με συνέπεια τόσο τη χαμηλή προσφορά όσο και τη διαμόρφωση του επιτοκίου. Πέρα από το γεγονός αυτό όμως οι συνθήκες στη δευτερογενή αγορά αποδείκνυαν ότι οι αγορές έβλεπαν κινδύνους στην Ελλάδα. Όπως γίνεται αντιληπτό οι αγορές δεν παραχωρούν ψήφο εμπιστοσύνης άπαξ δια παντός, την εμπιστοσύνη τους την κερδίζεις και την ξανά κερδίζεις εφαρμόζοντας όσα έχεις υποσχεθεί.

Τον Ιούλιο του 2017 ενόψει της πρωθυπουργικής θητείας του Αλέξη Τσίπρα, τρία χρόνια μετά τις δύο «δοκιμαστικές εξόδους» της Ελλάδας στις αγορές, η χώρα ετοιμάζεται για μια ακόμη έξοδο. Η ελληνική κυβέρνηση προέβη στην έκδοση 5ετους ομολόγου, το επιτόκιο του οποίου υπολογίστηκε στο 4,625% και η ονομαστική αξία του έφτασε στα 3 δις ευρώ εκπληρώνοντας το στόχο του Υπουργείου Οικονομικών. Η κυβέρνηση δήλωσε ότι η επάνοδος της χώρας μας στις αγορές αποτελεί ιδιαίτερα σημαντικό ορόσημο στην πορεία προς την έξοδο από την κρίση. Την ίδια στιγμή η αντιπολίτευση υποστήριζε ότι αν δεν είχε διακοπεί η πορεία της οικονομίας το 2014 η χώρα θα δανειζόταν με πολύ χαμηλότερο επιτόκιο και εκτός μνημονίων. Αξίζει να σημειωθεί ότι το 5ετες ομόλογο εκδόθηκε σε μια περίοδο με θετικό καταλύτη για την ελληνική οικονομία με δεδομένο την ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης, της αποπληρωμής των ομολόγων του Ιουλίου και της επικύρωσης της παρουσίας του ΔΝΤ στο πρόγραμμα έως το τέλος του το 2018.

Τελικά η ελληνική οικονομία είναι έτοιμη να βγει τον Αύγουστο του 2018 στις αγορές;

Η ελληνική κυβέρνηση μπορεί να μιλάει ακόμα για «καθαρή έξοδο» στις αγορές, ωστόσο κάτι τέτοιο είναι αδύνατον να συμβεί με τα τωρινά δεδομένα, αφού το Eurogroup της 21ης Ιουνίου καθόρισε ως τρόπο υποστήριξης και ελέγχου της ελληνικής οικονομίας μετά τη λήξη του προγράμματος την ενισχυμένη εποπτεία.

Την ίδια στιγμή στις ευρωαγορές επικρατεί αστάθεια λόγω της κρίσης που αντιμετωπίζει η τουρκική λίρα. Στη γειτονική Ιταλία η πολιτική αστάθεια ακόμα πλήττει το ιταλικό χρηματιστήριο, το οποίο τις τελευταίες ημέρες επηρεάζεται σημαντικά από τη μετοχή Atlantia (η μετοχή της εταιρίας που διαχειριζόταν τη γέφυρα που έπεσε στη Γένοβα). Παράλληλα βρισκόμαστε εν αναμονή του πρώτου γύρου των νέων συνομιλιών ανάμεσα σε ΗΠΑ και Κίνας. Χρειάζεται να σημειωθεί ότι και ο Γενικός Δείκτης του Χρηματιστηρίου Αθηνών τις τελευταίες ημέρες αντιμετωπίζει αδυναμία σταθερότητάς παρόλο που βρίσκεται ενόψει μετά μνημονιακής περιόδου. Ως συνέπεια το Χρηματιστήριο Αθηνών να επιβεβαιώνει για άλλη μια φορά το πόσο ευάλωτο είναι στις διεθνείς εξελίξεις και ειδικά στις αναταράξεις των αναδυόμενων αγορών, αποδεικνύοντας ότι το πλήγμα στην εμπιστοσύνη που έχει δεχτεί η χώρα όλα αυτά τα χρόνια είναι μεγάλο.

Επιπλέον το αξιόχρεο της Ελλάδας αναβαθμίστηκε από τους οίκους S&P Global και DBRS μετά τη συμφωνία με τους δανειστές τον Ιούνιο, ωστόσο το χρέος της χώρας αξιολογείται ακόμα με Β+/Β3/Β από τους τρείς μεγάλους οίκους και 5 έως 7 βαθμίδες κάτω από το όριο της επενδυτικής διαβάθμισης.

Συμπερασματικά…

Το τελευταίο χρόνο αν μη τι άλλο η ελληνική κυβέρνηση έχει δεχτεί αρκετά πλήγματα όπως τις καταστροφικές πλημμύρες τις Δυτικής Αττικής, την περιπέτεια του Μακεδονικού ζητήματος αλλά και την τραγωδία στο Μάτι. Δε πρέπει να ξεχνάμε ότι βρισκόμαστε εν αναμονή των επόμενων εθνικών εκλογών του 2019. Θα αποτελούσε μεγάλο σφάλμα της κυβέρνησης η χρησιμοποίηση της εξόδου, τόσο από το μνημόνιο, όσο και στις αγορές για αυτοαποθέωση. Η χώρα μέχρι το 2022 θα βρίσκεται κάτω από την εποπτεία των δανειστών, όπως δήλωσε και ο ευρωπαίος αξιωματούχος Πιέρ Μοσκοβισί, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε στις Βρυξέλλες, ο οποίος σημείωσε πως «το τέλος του προγράμματος δεν σημαίνει το τέλος της διαδρομής, των μεταρρυθμίσεων», αλλιώς, όπως δήλωσε: «πετάμε οκτώ χρόνια προσπαθειών». Επιτακτική ανάγκη αποτελεί η αντίληψη ότι οι αγορές δεν είναι παιχνίδι. Ούτε τα νταούλια τις σαγηνεύουν ούτε απειλές τις φοβίζουν.

 

Της Μαριάννας Τζανέτου

 

Πηγές:

Capital

Ναυτεμπορική

Το Θέμα

Τα Νέα

Το Βήμα

cnn.gr

Καθημερινή

Euro2day

 

 

Advertisements